Midden in de Wieringermeer lag vanaf 1934 het Joods Werkdorp, een plek waar jonge Joodse vluchtelingen uit Duitsland en Oostenrijk tijdelijk onderdak, scholing en toekomstperspectief kregen. De Nederlandse regering stelde daarvoor 52 hectare poldergrond beschikbaar aan de Stichting Joodse Arbeid.
Het werkdorp was bedoeld om bewoners voor te bereiden op een nieuw bestaan elders. Veel van hen hoopten uiteindelijk te emigreren naar Palestina of een ander land waar zij veilig een toekomst konden opbouwen.
In de beginjaren maakten de bewoners gebruik van barakken die eerder waren ingezet tijdens de aanleg van de Wieringermeer. Jongeren kregen er een praktische opleiding. Jongens leerden bijvoorbeeld werken als boer, timmerman of smid. Meisjes kregen onder meer huishoudelijk onderwijs. Daarnaast was er aandacht voor taal, cultuur en de voorbereiding op emigratie.
In 1938 kreeg het werkdorp een meer permanent karakter. Er kwam een centraal bakstenen gemeenschapshuis, omringd door zestien houten woonbarakken. Het gemeenschapshuis is nog altijd aanwezig.
Aan de relatieve veiligheid van het werkdorp kwam tijdens de Duitse bezetting abrupt een einde. Op 20 maart 1941 werd het terrein door Duitse troepen ontruimd.
Veel voormalige bewoners kwamen later via vervolging en deportatie in concentratie- en vernietigingskampen terecht en keerden niet terug. Daarmee werd het Joods Werkdorp niet alleen een plek die herinnert aan opleiding en hoop, maar ook aan vervolging en verlies.
Het voormalige hoofdgebouw heeft tegenwoordig de status van rijksmonument. In en rond het gebouw worden educatieve en culturele activiteiten georganiseerd die het verhaal van het Joods Werkdorp levend houden.
Zo blijft deze bijzondere plek in de Wieringermeer herinneren aan de mensen die hier ooit hoopten op een veilige toekomst, en aan de geschiedenis die daarop volgde.
Foto: © Wieringermeer.net
Ontdek op de fiets hoe de Wieringermeer in korte tijd veranderde van water in een...
TOP Wieringen vind je in Den Oever, op een bijzondere plek tussen de Waddenzee en...
Slootdorp is het oudste dorp van de Wieringermeer. Hier begon het wonen op het nieuwe...
Aan de rand van Slootdorp staat een van de vroegste ontginningsschuren van de Wieringermeer.
Aan de Oosterkwelweg zie je een bijzonder ensemble uit de beginjaren van de Wieringermeer.
De Christus Koningkerk is een markant herkenningspunt in Wieringerwerf.
Voor veel pioniers begon hun kennismaking met het boerenleven in de Wieringermeer bij De Benjamin.
Midden in Wieringerwerf staat De Cultuurschuur, een gebouw waarin verleden en heden mooi samenkomen.
Aan het voormalige centrale plein van Wieringerwerf staat het statige Domeinkantoor.
Op deze plek is nog altijd zichtbaar wat er in de laatste weken van de...
Gemaal Leemans is een van de plekken waar het verhaal van de Wieringermeer letterlijk begon.
