Voormalig Raadhuis Winkel

Het exacte bouwjaar van het voormalige raadhuis in Winkel is niet met zekerheid te zeggen maar dit moet ergens aan het einde van de 16e eeuw zijn geweest. Op een oude zandstenen gevelsteen in het gebouw staat het gemeentewapen van Winkel met het jaartal 1599 vermeld. Maar uit dendrochronologisch onderzoek blijkt dat de twee oudste houten balken uit 1615 stammen. Dit zijn de twee eikenhouten boerbinten met kinderbintgaten uit de balklaag van de eerste verdieping. Deze zijn later als onderslag voor de toren toegepast. Het pand is in 1666 voorzien van een verdieping met de toren. Oorspronkelijk was het gebouw het rechthuis voor de stede winkel. Zowel het bestuurlijk als rechtsprekende orgaan was hier ondergebracht. Verder heeft het pand nog gefungeerd als: waag, brandweerpost, school, postkantoor, politiebureau en museum. In 1923 is het gebouw geheel verbouwd en zijn in alle gevels de zesruits- schuiframen vervangen door kruiskozijnen en tegen de voorgevel werd een bordes met dubbele opgang geplaatst. In 1960 is op de begane grond een postkantoor gevestigd en op de verdieping een politiebureau. Het interieur is hierbij geheel gewijzigd. Nadat Niedorp en Winkel in 1415 stadsrechten kregen, ontvingen beide het recht om een weekmarkt te organiseren. De wekelijkse botermarkt werd omstreeks 1860 voor het laatst georganiseerd. De markt vond plaats op het plein voor het raadhuis, in het raadhuis was om die reden een waag gevestigd. Volgens de prenten uit de 18e eeuw was de waag vanaf de voorgevel (zuidzijde) en linkerzijgevel (westzijde) toegankelijk. De eerste duidelijke bestektekening uit 1856 bevestigt dit. Tevens is op deze bestektekening te zien dat zich op de begane grond in het zuidelijk deel een gevangeniscel bevond. Op de prenten uit de 18e eeuw is ook te zien dat de zuidgevel ter plaatse van de begane grond gesloten was. De noordelijke ruimte was volgens de bestektekening bestemd voor de brandspuit van de brandweer. Op de verdieping in het westelijk deel was volgens het bestek de raadkamer die met een steektrap bereikbaar was. De bestemming van de eerste en de tweede verdieping van het oostelijk deel is niet bekend. Winkel ligt in het westen van West-Friesland en in het zuiden van gemeente Hollands Kroon. West-Friesland is een oud zeekleilandschap dat vanaf de IJzertijd vernatte, waardoor veenontwikkeling tot stand kwam. Het gebied werd vanaf de vroege Middeleeuwen in ontginning genomen. Vanuit bestaande veenrivieren werden in het veen parallelle sloten gegraven voor de ontwatering van het veen. De nederzettingen in het veenweidegebied werden geplaatst op de hoogste plaatsen in het landschap zoals strandwallen en kreekruggen en kregen de vorm van langgerekte linten. Winkel is een lintdorp gelegen op een kreekrug en is oost-west georiënteerd. De oudste en belangrijkste bewoningsas van Winkel wordt gevormd door de Dorpsstraat met haaks daarop de Bosstraat. In de jaren zeventig is tijdens de verkaveling de Voorsloot gedempt met als gevolgd dat er aan de voorzijde van het voormalige raadhuis een plein is ontstaan. Aan de achterzijde van het pand stond tot in de jaren zeventig een lagere school. Dat terrein is tegenwoordig ingericht als parkeerplaats. Het pand was van 1994 tot 2017 in gebruik als Nederlands Parfumflessen Museum. In 2018/2019 is het verbouwd tot woning. Het voormalige raadhuis was beschermd met de status van provinciaal monument tot het in 2019 werd uitgeschreven uit het register. In 2023 is het pand beschermt als gemeentelijk monument. Bronnen Redengevende omschrijving gemeentelijk monument Bosstraat 2 Winkel