erfgoedroute West hollands kroon

6. Het Joods Werkdorp

Een plek van hoop en een nieuw begin

Het Joods Werkdorp was ooit een plek vol leven. In de jaren dertig waren Joodse vluchtelingen uit Duitsland en Oostenrijk nauwelijks nog ergens welkom. De Nederlandse overheid stelde daarom 52 hectare poldergrond in pacht beschikbaar aan de Stichting Joodse Arbeid. Midden in de jonge Wieringermeer kregen deze jongeren een veilige plek, ademruimte en de kans om een vak te leren. Het werkdorp bood scholing, structuur en uitzicht op een nieuw bestaan elders.

Een gemeenschap groeit

In 1934 opende het werkdorp zijn deuren, toen nog met barakken die eerder voor de aanleg van de Wieringermeerpolder werden ingezet. Jonge mannen en vrouwen kregen de kans om zich voor te bereiden op emigratie, vaak naar Palestina. Jongens werden opgeleid tot boer, timmerman of smid, en meisjes kregen huishoudelijke les. Iedereen leerde de taal, de gebruiken en de geschiedenis van het beloofde land. Vier jaar later kreeg het werkdorp zijn definitieve vorm, met een centraal bakstenen hoofdgebouw (dat nu nog te zien is) en zestien houten woonbarakken.

1941

Op 20 maart 1941 viel de Duitse bezetter het Joods Werkdorp binnen. De meeste bewoners werden weggevoerd en keerden nooit terug. Wat was begonnen als een plek van hoop en toekomst, werd in één dag een verhaal van verlies. Het herdenkingsmonument hier vlakbij houdt de namen en verhalen levend van de mensen die hier woonden, werkten en droomden van een nieuw leven.

De ontruiming van het Joods werkdorp in 1941 door de Duitse bezetter. Bron: NIOD Vrouwen in de keuken in het Joodse werkdorp in de Wieringermeer. Bron: Nationaal Archief Fotograaf Willem van de Poll. De Oostwaardhoeve (voormalig hoofdgebouw van het Joods werkdorp), datering 1987. Bron: Regionaal Archief Alkmaar

Ga naar…