erfgoedroute West hollands kroon

13. Koeienkerk

Een kerk met vele functies

Op deze plek stond in 1652 een klein protestants kerkje, gebouwd nadat een katholieke schuurkerk in Zijdewind was gesloten. In de tijd van de Reformatie mocht het katholieke geloof niet openlijk worden beleden. De gereformeerde kerkenraden van Oude Niedorp, Nieuwe Niedorp en Winkel besloten daarom zelf een kerk te bouwen.

De SijdensKerck kreeg gebrandschilderde ramen en werd omgeven door een kerkhof. In en rond de kerk werden zowel protestanten als katholieken begraven. Later verloor de kerk haar functie: delen van het gebouw werden vanaf 1825 gebruikt als schoollokaal, en toen de protestantse gemeenschap steeds kleiner werd, verviel de kerk. In 1919 sloot de school en het gebouw werd verkocht aan Jan Droog, die er zijn vee stalde: zo ontstond de naam ‘Koeienkerk’. In 1970 werd de kerk gesloopt voor de aanleg van de Hartweg. Het gebouw verdween, maar het verhaal leeft voort in het landschap en de bodem.

Opgraving van fundering kerkmuur Zandweg Rotonde Zijdewind Koeienkerk 2024 Bron Gemeente Hollands Kroon

Archeologische resten

Tijdens werkzaamheden aan de rotonde in 2024 werd archeologisch onderzoek gedaan. Daarbij kwamen delen van de fundering van de kerkmuur en elf begravingen tevoorschijn. De vondsten geven een uniek beeld van het dorpsleven en de mensen die hier drie eeuwen lang rondom de kerk woonden, werkten en begraven werden.

Foto: Opgraving van fundering kerkmuur Zandweg Rotonde Zijdewind Koeienkerk 2024. Bron: Gemeente Hollands Kroon

Vrijwillige inzet brengt de klok terug

In 2025 kreeg Zijdewind een nieuwe klokkenstoel, een eerbetoon aan de verdwenen kerk én aan de geschiedenis van deze plek. Meer dan dertig vrijwilligers uit het dorp bouwden eraan mee, goed voor honderden uren werk. Dankzij hun inzet, én steun van meerdere donateurs, klinkt er na vijftig jaar weer een klok in het dorp — een nieuw baken op historische grond.

Ga naar…