Polder Hollands Kroon Locatie Viskringloop Slootdorp Fotograaf Danielle van der Ploeg

19. Michaëlskerk

Een middeleeuwse zwaard

Door de eeuwenlange geschiedenis van het voormalige eiland Wieringen zijn er in de loop der jaren hele interessante objecten achtergebleven. Deze objecten zijn tastbare herinneringen aan de Friezen, Franken en Vikingen.

In 2006 werd in Hippolytushoef een bijzonder zwaard gevonden tijdens voorbereidende werkzaamheden voor een nieuwbouwproject. Eerst werd gedacht dat het om een Vikingzwaard ging. Maar onderzoek wees uit dat het nog ouder is: uit de vroeg‑Karolingische periode (van 700 tot 750) toen Friezen en Franken om de macht streden.

Het zwaard (waarschijnlijk afkomstig uit een wapengraf) is een van de oudste aanwijzingen voor bewoning en conflict op Wieringen in de 8e eeuw. Zulke graven zijn bekend uit Friesland en Groningen, maar dit is het eerste voorbeeld in Noord‑Holland.

Het herinnert aan de tijd waarin dit gebied Wiron werd genoemd en onderdeel was van het Friese koninkrijk Frisia: een strategisch gelegen land aan de toegangsroute naar de handelsstad Dorestad, waar Friese, Frankische en Vikinginvloeden elkaar doorkruisten.

Watergeuzen op Wieringen

Een ander zwaard dat thuis hoort op Wieringen is het zwaard van Willem Bloys van Treslong. Hij was een watergeus en sleutelfiguur in het jaar 1572, het jaar dat de Opstand in Holland echt begon in Den Briel. Treslong vocht namens prins Willem van Oranje tegen de Spaanse koning. In de winter van 1572 raakten zijn schepen voor de kust van Wieringen vastgevroren in het ijs. Na een strooptocht over het eiland kwamen zijn manschappen tegenover een legertje woedende Wieringer boeren te staan, die zeventien van hen doodden. Treslong kwam verder in het nauw toen zijn schepen werden belaagd door Spaanse soldaten. Hij vond de Wieringers bereid zijn schepen los te hakken uit het ijs – in ruil voor zijn erewoord dat hij hen nooit meer zou lastig te vallen. Als onderpand voor die belofte moest hij zijn zwaard achterlaten. Kort hierna was hij de aanvoerder van de watergeuzen bij de bevrijding van Den Brief.

De Wieringers leverden zo hun eigen bijdrage aan een sleutelmoment in de Opstand. Hoe de Tachtigjare Oorlog zou zijn verlopen als Bloys van Treslong in het ijs was blijven vastzitten en Den Briel niet was ingenomen, is een vraag die voorgoed onbeantwoord blijft.

Ga naar…