Polder Hollands Kroon Locatie Viskringloop Slootdorp Fotograaf Danielle van der Ploeg

13. Wierdijk

Dijk van zeegras

Op deze plek, bij de Hoelmerdijk, start het recreatieve fietspad over de Wierdijk. De meeste Nederlandse dijken bestaan uit zand en klei bestaan. Dit is een zeldzaam type dijk dat volledig is opgebouwd uit samengeperst zeegras. Het zeegras werd ook wel wier genoemd en werd gedroogd, uitgespoeld in zoet water en opnieuw gedroogd. Daarna werden het geperst tot grote balen van zo’n 50 kilo. De Wierdijk werd laag voor laag opgebouwd. Tussen dubbele rijen palen werden deze balen laag voor laag gestapeld en afgedekt met aarde en stenen. De harde wiermassa dempte de golfslag van de Zuiderzee en vormde een dijk die bestand was tegen stroming en getij.

Deze dijk beschermde eeuwenlang het zuidelijke deel van Wieringen, toen het nog een eiland in de Zuiderzee was. Tegenwoordig is dit een slaperdijk: een oude dijk die zijn waterkerende functie heeft verloren. De dijk wordt beschermd met de status van provinciaal monument omdat de best bewaarde wierdijk van Noord-Holland is. Dit is een van de weinige plekken in Nederland waar de zeldzame tengere distel groeit.

Wier als bouwmateriaal

Wier kan gebruikt worden voor dijken maar ook als isolatiemateriaal en voor matrassen en kussens. Het zeegras groeide in grote velden in de Waddenzee. In de 19e eeuw was de vraag naar wier zo hoog dat bij laagwater het groene wier werd gemaaid. Ze maaiden staand in het water met hoge laarzen en een zeis. Dit was een hele zware klus.

Paalworm

Vanaf de 17e eeuw kreeg de Wierdijk te maken met een bedreiging: de paalworm. Dit is een schelpdier dat via VOC-schepen uit Azië in Nederlandse wateren terecht kwam en de houten palen aantastte. Ondanks pogingen om de palen te beschermen met lood, pek of speciale spijkers, vrat de paalworm zich erdoorheen. Elk jaar waren grote herstelwerkzaamheden nodig om de Wierdijk sterk te houden.

Ga naar…